İlahiyat Akademyası ve Bilcümle Dinî Retoriğin Serencamı


(İlahî Sözün Gücü, Tahsin Görgün)


Başlamadan şunu ifade etmeliyim: Başlıkta "tebliğ" yerine özellikle "retorik" kavramını kullandım ve onu belağatin karşılığı olarak değil, daha çok güncel manasında kullandım: Süslü, tumturaklı; lakin samimiyetten uzak laflar/hitaplar...

(Bi'l-münasebe: Belağat,i ve tebliğ kavramlarının köklerinin aynı olması, aralarında mana cihetiyle de irtibat bulunması bahs-i diğer...)

İmdi, bana "Yazar, son paragrafta ne demek istiyor/kimi kastediyor?" diye sorsanız cevaben derim ki:

Yazarın tam olarak ne demek istediğini/kimi kastettiğini bilemem. Zira "muradu'l-mutekellim"i aksi iddia edilemeyecek yakinlikte tesbit etme iddiasında bulunmak, insan olmaklığımızla örtüşen bir tavır olmayacaktır. Lakin anlatılanların benim nazarımda neye karşılık geldiğini söylebilirim. Şöyle ki:

Kanaatimce son paragrafın çizdiği manzaranın baş aktörleri, başta ilahiyat akademiyası olmak üzere tüm dinî "retorisyenler"dir. (Bu arada böyle bir kelime/kullanım var mı, bilemiyorum. Yoksa da uydurmuş olayım.) Evet, temelde Kur'an olmak üzere dini söz konusu etmek ile "öz konusu" etmek ya da yazarın dediği şekliyle dile getirmekle dile düşürmek ayırımında bizim yaptığımız, sadece söz konusu etmek ve dile düşürmektir. (Söz konuusu ifadeleri okuyunca şimdilik zihnime düşenleri karalamaya çalıştım. Münasip-müstakbel bir vakitte meramımı beyan etmeye devam etmek niyetindeyim biiznillah...) 





Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Nazarı(nl)a Layık Eyle Efendim! (sallallahu eleyhi vesellem)

Resim
Arabî Harflerle El Yazması: Kürtçe Latinize: Kengî ya Reb dê bibînim… … Kengî ya Reb wê derîzana mezin dê bihn bikem; Ev dilê bê hasilê min ta ebed serxweş bibî, L’Rewde-i yane Uhud yane Quba-i ya Beqî’, Yek bi yek qelbê xwe pê derman bikem; rahet bibî. Ya Resulellah meded! Destim bigîr u min bikêş;  Ger tu himmet key kesê çendan ku dûr nîzîk dibî. Ya Resulellahê ger na-laiqim tu laiqî! Ger li na-laiq nezer key wê demê laiq dibî. Sed selat u sed selam l’Rewda te bin ya seyyidî, Al u eshsb hem di gel bin hem kesê j’benda te bî. (Şeyh Müşerref [Mîm u Fâ], Dîwan, Kengî ya Rabb) Türkçe: Ya Rabb, ne zaman o büyük eşiği koklayabileceğim; (Ki) şu muratsız gönlüm, ebediyen sarhoş-mest olsun, Ravza’da veya Uhud’da, Kuba veyahut Beki’de, Her biriyle yüreğimi tedavi edeyim ki rahatlasın. Ya Resulellah meded! Tut elimden beni (huzura) çek, Eğer himmet edersen pek uzak kişi de yakın olur. Ya Resulellah! Şayet ben layık değilsem de sen layıksın, Layık olmayana bile nazar edersen o, derhal layık ...
Devamı

Sorgusuz Sualsiz Sorgulamak

 "Sorgusuz Sualsiz Sorgulamak" başlığı, Altay Cem Meriç'e ait. Gerçi bu fikir, çoktandır zihnimde vardır ve ara ara münazarayla karışık sohbetlerimde ve derslerimde dile getiriyor idim. Ancak bir düşünceyi kavramsallaştırmak, ona bir isim koymak hemen gerçekleşen bir durum değildir. ACM'nin kullandığı başlığı zihnimdeki düşünceye mutabık geldiği için aldım. Kendisine teşekkür ederim. Hangi konu olursa olsun hakikate ulaşmak isteyen insan, meseleyi takhkik etmek durumundadır. Tahkik kavramnı dinî mevzuun delillerini (dil ve tarih argümanlarını) sübût ve delalet açısından etraflıca irdelemek, muhtelif ve muhalif yaklaşımları tahlile tabii tutmak vb. manasında kullanıyorum. Bu, ehlince müsellemdir. Ancak modern (Batı) çağı(nı)n getirdiği "eleştiri-sorulama" ameliyesi böyle değildir. Belki de böyledir aslında; ancak söz konusu İslam'ı eleştirmek-sorgulamak olunca işin içine (kötü) niyet giriyor ve tablo değişiveriyor. O yüzden derim ki modern çağda eleştirel...
Devamı

O'ndan Ümitliyim. Sadece O'ndan!..

Resim
İnsan olarak aciziz. Bunu biliyoruz; çünkü bunu yaşıyoruz. Acizliğimiz, tecrübelerimizle sabittir. Ancak bugün... sadece bir insan olarak değil, bir Müslüman olarak da... sadece bir Müslüman olarak da değil, Müslüman ümmeti olarak acizliği yaşıyoruz. Yaşadıklarımız, acizlik hissini iliklerimize zerk ediyor! Şahsen acziyet duygusunu hiçbir zaman bu kadar yoğun hissetmemiştim. Zannederim bu kahredici histe yalnız değilim. Aciziz! Zordayız! Dardayız! Darmadağınız! "İslam bedeni" olarak bir yaramız var. Yarım asrı aşkındır durmadan kanayan... yüreğimizde kaynayan... beynimizde alev alev yanan... ve dilimizde slogan slogan haykırılan... Dilimizle öyle diyoruz. Peki işin hakikati nedir? Bilmiyorum! Yaşadığımız hakikat, yeterince açıklayıcı değil mi?! Öyle olsa da fazlasını söylemem hadsizlik olur. Zira dilin ötesini, dilin (gönül) de içini Gaybın Sahibi bilir. (Bk.  İbrahim 14/38;  Tahâ 20/7; Neml 27/74;  Fâtır 35/38   ve daha niceleri...) Ayrıca dilin/görünürün ardı, "yew...
Devamı