Susmak ve Konuşmak

Susmak ve konuşmak... Gece ve gündüz gibi... Sadece zıtlık manasında tabii; değilse hangisinin hangisine benzediği tartışılır.

Konuşmak, insan türünün en önemli özelliklerinden... Aynı zamanda da çok mühim bir nimet (Bk. Rahmân 55/4) ve vazgeçilmez bir ihtiyaç.

Fakat...

Konuşmaya karşı susmanın güzelliğini, hatta erdemini anlatan o kadar söz var ki...

Mesela, şu Hadis-i Şerif:

"Allah'a ve ahiret gününe inan kişi, ya hayır(lı şeyler) söylesin ya da sussun!" -Müslim, 1/68 (47)-

Ya da 
"‏انطُق جميلا أو تجمّل بالسكوت: “Güzel(i)” konuş ya da susmak ile güzelleş.” sözü...

Hele şu özdeyiş, ademoğlunun en çok değer verdiği "şey"ler üzerinden konuşmak ile susmayı karşılaştırıyor ki bu, ayrıca manidar:
"Söz gümüş ise sükût altındır."

Şu an hatırlayamadım kaynağını; lakin bir süre önce şöyle bir ifade okumuştum: “Konuşmak zorunlu olana dek en iyisi susmak.”

Aynı meyanda her dilden kitaplar da yazılmış. Mesela Arapça özelinde, büyük mutasavvıf-muhaddis İbn Ebi’d-Dünya (ö. 894)’nın “es-Samt ve Âdâbu’l-Lisân” ismini taşıyan bir kitabı var. Süyûtî (ö. 1505), “Husnu’s-Semt fi’s-Samt” ismiyle bu kitabı özetlemiş.

Gelin görün ki susmak, öyle kolay bir "eylem" değildir. Konuşma şehveti, dili hemen çözüverir. Hani "iki lafın belini kırmak" bahanesiyle birilerini uzun uzun çekiştirmelerimiz var ya... Hani allâme kesilip ulu orta ettiğimiz bilgiçliklerimiz var ya... Hatırladınız mı siz de?!

Hâsılı; susmak, bir san’attır. San’atkâr olmak da herkesin harcı değildir.

Yalnız...

Şöyle bir soru da aklıma gelmiyor değil: Manevî tarafını saymazsak, insan türünün neredeyse yegane iletişim aracı olan konuşma eylemine, neden bu şekilde rezerv konmuş?!

Acaba, "söz"ün çok kıymetli olduğunu, söz söylerken son derece "idareli" davranmak gerektiğini işareten vurgulamak için olabilir mi?
Paradoks gibi, değil mi; ama neden olmasın?!

Aslında daha "konuşacak" çok şey var. Var da... Ancak ben, susma sanatını beceremiyor olsam da burada sözümü kısa keserek biraz "güzel"leşmek istiyorum. Hem sükût edersem belki elime biraz da "altın" geçer☺ 

Yorumlar

  1. Şoşo29 Temmuz 2020 05:16

    Yazınız çok iyi geldi fakat dediğiniz gibi susmak herkesin harcı değildir maalesef konuşmaktan başka bir şey bilmiyorum ve konuşmak bazen de en tehlikeli şeydir.

    YanıtlaSil

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Nazarı(nl)a Layık Eyle Efendim! (sallallahu eleyhi vesellem)

Resim
Arabî Harflerle El Yazması: Kürtçe Latinize: Kengî ya Reb dê bibînim… … Kengî ya Reb wê derîzana mezin dê bihn bikem; Ev dilê bê hasilê min ta ebed serxweş bibî, L’Rewde-i yane Uhud yane Quba-i ya Beqî’, Yek bi yek qelbê xwe pê derman bikem; rahet bibî. Ya Resulellah meded! Destim bigîr u min bikêş;  Ger tu himmet key kesê çendan ku dûr nîzîk dibî. Ya Resulellahê ger na-laiqim tu laiqî! Ger li na-laiq nezer key wê demê laiq dibî. Sed selat u sed selam l’Rewda te bin ya seyyidî, Al u eshsb hem di gel bin hem kesê j’benda te bî. (Şeyh Müşerref [Mîm u Fâ], Dîwan, Kengî ya Rabb) Türkçe: Ya Rabb, ne zaman o büyük eşiği koklayabileceğim; (Ki) şu muratsız gönlüm, ebediyen sarhoş-mest olsun, Ravza’da veya Uhud’da, Kuba veyahut Beki’de, Her biriyle yüreğimi tedavi edeyim ki rahatlasın. Ya Resulellah meded! Tut elimden beni (huzura) çek, Eğer himmet edersen pek uzak kişi de yakın olur. Ya Resulellah! Şayet ben layık değilsem de sen layıksın, Layık olmayana bile nazar edersen o, derhal layık ...
Devamı

Sorgusuz Sualsiz Sorgulamak

 "Sorgusuz Sualsiz Sorgulamak" başlığı, Altay Cem Meriç'e ait. Gerçi bu fikir, çoktandır zihnimde vardır ve ara ara münazarayla karışık sohbetlerimde ve derslerimde dile getiriyor idim. Ancak bir düşünceyi kavramsallaştırmak, ona bir isim koymak hemen gerçekleşen bir durum değildir. ACM'nin kullandığı başlığı zihnimdeki düşünceye mutabık geldiği için aldım. Kendisine teşekkür ederim. Hangi konu olursa olsun hakikate ulaşmak isteyen insan, meseleyi takhkik etmek durumundadır. Tahkik kavramnı dinî mevzuun delillerini (dil ve tarih argümanlarını) sübût ve delalet açısından etraflıca irdelemek, muhtelif ve muhalif yaklaşımları tahlile tabii tutmak vb. manasında kullanıyorum. Bu, ehlince müsellemdir. Ancak modern (Batı) çağı(nı)n getirdiği "eleştiri-sorulama" ameliyesi böyle değildir. Belki de böyledir aslında; ancak söz konusu İslam'ı eleştirmek-sorgulamak olunca işin içine (kötü) niyet giriyor ve tablo değişiveriyor. O yüzden derim ki modern çağda eleştirel...
Devamı

O'ndan Ümitliyim. Sadece O'ndan!..

Resim
İnsan olarak aciziz. Bunu biliyoruz; çünkü bunu yaşıyoruz. Acizliğimiz, tecrübelerimizle sabittir. Ancak bugün... sadece bir insan olarak değil, bir Müslüman olarak da... sadece bir Müslüman olarak da değil, Müslüman ümmeti olarak acizliği yaşıyoruz. Yaşadıklarımız, acizlik hissini iliklerimize zerk ediyor! Şahsen acziyet duygusunu hiçbir zaman bu kadar yoğun hissetmemiştim. Zannederim bu kahredici histe yalnız değilim. Aciziz! Zordayız! Dardayız! Darmadağınız! "İslam bedeni" olarak bir yaramız var. Yarım asrı aşkındır durmadan kanayan... yüreğimizde kaynayan... beynimizde alev alev yanan... ve dilimizde slogan slogan haykırılan... Dilimizle öyle diyoruz. Peki işin hakikati nedir? Bilmiyorum! Yaşadığımız hakikat, yeterince açıklayıcı değil mi?! Öyle olsa da fazlasını söylemem hadsizlik olur. Zira dilin ötesini, dilin (gönül) de içini Gaybın Sahibi bilir. (Bk.  İbrahim 14/38;  Tahâ 20/7; Neml 27/74;  Fâtır 35/38   ve daha niceleri...) Ayrıca dilin/görünürün ardı, "yew...
Devamı